— दुर्गाप्रसाद श्रेष्ठ
वि.सं. १९९५ माघ ५ गते धनुषाको सबेला बजारमा जन्मनु भएका दुर्गाप्रसाद श्रेष्ठ उमेरले ८८ वर्षको हुनुभयो । उहाँ साताको २/३ पटक रत्नपुस्तक भण्डार बागबजार र बागबजारस्थित पासाको चियापसलमा भेटिनुहुन्छ । त्यही पसलमा चिया र कफीको चुस्की लिँदै भेटिएका वा भेट्न आउने साथीभाइहरूसँग भाषा, साहित्य, संस्कृति र कलाका विषयमा कुराकानी गर्नुहुन्छ । आफूले देखे–भोगेका जीवनका विविध आरोह अवरोहको विश्लेषण गर्नुहुन्छ । हिजो र आजको तुलना गर्दै भविष्यको अनुमान गर्न समेत चुक्नुहुन्न । पासाकै पसलमा बसेर मैले उहाँसँग भाषा, साहित्य र संस्कृतिका विषयमा कुराकानी गरेको छु । साहित्यिक पत्रकारिता मेरो पनि रुचिको विषय भएको तथा उहाँ साहित्यिक पत्रिका ‘उदय’को सम्पादक भएका कारण साहित्यिक पत्रकारिताको इतिहास देखि वर्तमानसम्मका प्रसङ्ग थाहा पाएको छु ।
प्रत्येक भेटघाटमा उस्तै देखिनुहुने उहाँभित्रको उमङ्ग, जोश, जाँगर र हौसला देख्दा लाग्छ यस्तै ६५/६६ वर्षको हुनुभयो होला । वास्तविक उमेर बारे जो कोही अनुमान गर्न सक्दैनन् । उहाँ लामो समय बनारसमा बसोबास गर्नु भयो । नेपाली र हिन्दी दुवै भाषामा कलम चलाउनुहुने उहाँका दर्जन बढी कृति प्रकाशित छन् । ती कृति नेपाल र भारतका विश्वविद्यालयहरूमा पाठ्य पुस्तकमा समेत परेका छन् । पिता काशीबहादुर श्रेष्ठले वि.स. १९९५ मा प्रकाशन थाल्नु भएको साहित्यिक पत्रिका ‘उदय’ को सम्पादन\प्रकाशनको जिम्मेवारी पिताको निधन पछि उहाँले नै बहन गर्नु भएको थियो ।
यद्यपि अहिले सो पत्रिकाको प्रकाशन स्थगन छ ।
दुर्गापसाद श्रेष्ठका हजुरबा व्यापारका सिलसिलामा सन् १९३९ तिर बनारस पुग्नु भएको थियो । आज पनि बनारसमा उहाँहरूको आफ्नै पुख्र्यौली घर छ । अझै पनि समय समयमा बनारस आवतजावत गरिरहनु हुन्छ । छोराको पहिलो र दोस्रो सन्तान जीवित नरहेपछि हजुरआमाले तेस्रो सन्तानका लागि दुर्गाको नाममा भाकल गरेर आफू जन्मिएका कारण नाम दुर्गा राखिएको उहाँ स्वयंको कथन छ । भाषा साहित्यसेवी दुर्गाप्रसाद श्रेष्ठ बहुमुखी प्रतिभा हुनुहुन्छ । २०२० सालमा निर्मित नेपालकै पहिलो चलचित्र ‘आमा’ को पटकथा र संवाद उहाँले नै लेख्नु भएको हो ।
‘जीवन अति रमाइलो छ । रमाइलो पनि बनाउन जान्नु पर्छ । म आजसम्म रमाएरै बाँचिरहेको छु । अहिले पनि साहित्यिक कर्ममा सक्रिय छु । मेरो यो सक्रियता बाँचुञ्जेल रहने छ । ‘टायर्ड हुनेहरू मात्र रिटायर हुन्छन । टायर्ड नभएकै कारण म रिटायर नभएको हुँ ।’ उहाँ सुनाउनु हुन्छ । ‘हिजो मात्र नभएर आज पनि निरन्तर लेखिरहेछु र जीवनभर लेखिरहने सोच छ’ श्रेष्ठ अगाडि थप्नु हुन्छ ।
‘नवराजजी ! तपाईँले विगत ३४ वर्ष देखि ‘नवप्रज्ञापन’ साहित्यिक पत्रिका प्रकाशित गरिरहनु भएको छ । यो खुशीको कुरा हो । पिताजीले सुरुगर्नु भएको ‘उदय’लाई मैले पनि लामो समयसम्म निरन्तरता दिएँ । अहिले सकिनँ यसर्थ पत्रिका बन्द छ । सम्भव भएसम्म ‘नवप्रज्ञापन’लाई भविष्यमा पनि निरन्तरता दिइरहनु होला । तपाइँ र ‘नवप्रज्ञापन’ दुवैलाई मेरो तर्फबाट हार्दिक मङ्गलमय शुभकामना ।
